Radivoje Konstantinović

Radivoje Konstantinović, rođen 28. 02. 1934. u Smederevu, književnik i prevodilac, univerzitetski profesor Filološkog fakulteta u Beogradu. Član Upravne, nadzornog odbora i odbora za međunarodnu saradnju Udruženja književnih prevodilaca Srbije.
Dobitnik je godišnje nagrade Evropskog koledža za književne prevodioce u Belgiji. Nagradu je dobio za prevod romana sa francuskog na srpski "Briž mrtvi grad", klasičnog belgijskog pisca Žorža Rodenbaha. Konstantinović je belgijsku frankofonu književnost uveo i u studije francuskog jezika i književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu, a držao je predavanja o srpskoj i francuskoj književnosti na belgijskim univerzitetima u Monsu i Briselu.
 

   

BORHESOVE KRATKE PROZE


Vrstan pesnik, pripovedač i esejist, Borhes je najviše svoj u kratkim prozama koje on naziva jednostavno: prosas (proze). Književnost XX veka, koja je stvorila roman reku (Golsvorti, T. Man, Dijamel itd.), pokazala je takođe i afinitet za kratke forme koji je postajao sve izrazitiji kako se primicao kraj našeg stoleća. Nadrealisti u Francuskoj, kao i pripadnici avangardnih književnih pokreta u drugim zemljama, još dvadesetih godina našeg veka proklamovali su svoju odbojnost prema dugim tekstovima, posebno prema romanu, što je neosporno uticalo da se moderna književnost više okrene malim formama koje su postajale sve više tekstovi, spajajući u sebi osobine kratke priče, pesme u prozi, eseja ili, naprosto, zapisa; jednog sna, na primer.

Borhesove kratke proze su savršen primer i često podražavan model modernog teksta koji je manje hibrid, a više sinteza svih do danas postojećih kratkih proznih oblika koji su prvi put zablistali punim sjajem kod Poa i Bodlera. U Borhesovom delu kratke proze sijaju kao misteriozni alef u istoimenoj priči, one su kao žiže u kojima se sustiču svi zraci, kao kuglice ogromne mase, budući da nose maksimalan semantički i pesnički naboj. Sažetost iskaza, kombinovana sa brojnim uputnicama koje, poput mnoštava ogledala uvećavaju prostor, najvažnija je odlika Borhesove proze. Uputnice, u obliku otvorenih, češće skrivenih aluzija na druge tekstove, ličnosti i događaje, povezuju majstorove kratke proze sa bogatim i razgranatim referencijalnim sistemom u kome se nalazi jedna lična antologija svetske književnosti, filozofije i pomirenih religija. Ako se Borhesove kratke proze doživljavaju kao bilans, suma, one se, iz drugog ugla, primaju i kao najintimnije ispovesti. Kao sveti Avgustin, Montenj ili Ruso, i Borhes, na svoj, sasvim drukčiji način, priča o sebi da bi govorio o svim ljudima; ili, naprotiv: govori o bilo kome da bi se ispovedio.

Taj jedinstveni spoj ličnog i opšteg, lokalnog i univerzalnog, patetike i ironije, erudicije i nehajnosti, pored brojnih čitalaca na svim kontinentima, osvojio je i mnoge pisce koji su naslutili da je Borhes otkrio nove izražajne mogućnosti literature.

Dva oksimorona: revolucionarni tradicionalist i vedri pesimist, možda ponajbolje definišu pisca koji je čitavog života bežao od definicija, kao što je zazirao od ogledala, voleo tigrove, sanjao palate i lavirinte i hvalio tamu, taj božanski dar koji ga je doveo u društvo pesnika Izgubljenog raja i Ahilovog gneva
 

 

Copyright © by Balkanski književni glasnik – BKG, 2008.
CIP – Katalogizacija u publikaciji, Narodna biblioteka Srbije, Beograd 82
BALKANSKI KNJIŽEVNI GLASNIK, [Elektronski izvor] / Glavni i odgovorni urednik Dušan Gojkov.
– Elektronski časopis. Način dostupa (URL) http://balkanliteraryherald.com
ISSN 1452-9254 = Balkanski književni glasnik (Online)
COBISS.SR-ID 141175564
BKG 6 / 2008. Sveska 19.

Nazad