ЈАСНА ДИМИТРОВСКА

Родена во мај 1983 во Скопје, каде што се уште живее. Апсолвент е на катедрата за општа и компаративна книжевност, со македонски јазик како втор изборен предмет.
Не сака да се занимава со теорија, освен ако не мора. Повеќе сака да пишува рецензии, проза и поезија, да фотографира и да фотоманипулира.
До сега има објавено два расказа во Маргина бр. 72 и бр.73.

 

 
Чешел

Си имав порано едно пластично чешелче. Беше розово, со пет-шест запци и многу, многу мазно.
Со него ја скротував косата, ја подместував, ја зачешлував, ја превртував од една на друга страна и си правев најразновидни фризури. Ниеден друг чешел не можеше да го замени розовиот.
Тој беше единствениот чешел кој мојата многу,многу густа, црна и природно кадрава коса дотогаш го имаше прифатено.
Нејзините крупни кадрици како да беа по мера на растојанието меѓу запчениците, како да им се покоруваа или како верни слугинки да се вместуваа низ празниот простор меѓу нив.
Тоа им беше првиот чешел.
Претходно имав многу мака. Многу чешли ми минаа низ раце а тоа беа чешли од секаков вид и квалитет: со многу збиени запци па со многу раздалечени, од гума, пластика, дрво, стакло, плексиглас, со дршка, без дршка, скапи, купени од уличен продавач, самонаправени, поклонети, нарачани преку интернет, анатомски, чешли за кукли, чешли од баби, со точки, без точки, па имав еден и против вошки.
Значи имав мака. Косата без трпение и тврдоглаво ги одбиваше сите на најразлични можни начини. Не им даваше да ја зачешлаат а ако го дозволеше тоа секогаш беше со цел-за да го заплетка и зароби во себе па потоа да се ослободи од него, по цена на неколку свои кадрици.
На тоа наседнав три пати. Првите два пати ги носев заробените чешли цела недела во косата. Толку беа сплеткани што личеа на кожурци. Со третиот веке сфатив дека нема бегање, ке мора да дејствувам или ке станувам со џумки во главата секое утро.
До овде бунтот и беше успешен, но јас решив даму ги скратам нозете на бунтовникот па ја истрижав многу кратко и од тој момент натаму јас повеке не се чешлав.
Тоа траеше некое време, додека повторно не порасна и почна да бунтува, да ми смета, да негодува.
Така една мирна ноќ, и тивка исто така, чуствував најчудна нелагодност. Како повеке да не ме собираше во сопственото тело кое пак како да беше два-три броја потесно од расположението а косата како да не и припаѓаше на мојата глава.
Не можев повеќе ни секунда да издржам во таа состојба . Очите ми се одалечуваа едно од друго, носот и се приближуваше на устата или таа нему, сеедно, а косата беснееше, растеше и ме обвиваше, сакаше да ме задуши, се обмотуваше околу мене па се одмотуваше, во кратки болни интервали.
Во мене тогаш се јави некој преживувачки инстинкт и во тие кратки интервали на слобода успеав некако да се довлечкам до тоалетот каде се наоѓаше инвентарот од неуспешни чешли. Си реков ова ке и го одвлече вниманието. Си помислив – ке се налути, ке го нападне чешелот и ке ме остави мене , ке преживеам.
Но, на мое големо изненадување тоа не се случи. Преживеав очигледно, ги пишувам моите мемоари, нели? Но тоа што се случи, сигурно веке погодувате, е моментот кога го пронајдов розовиот чешел кој наместо да ја возбуди ја скроти мојата коса. Да, така беше.
Во еден момент, не гледајки, посегнав по чешел и дофатив нешто-чешел со непозната форма, но тогаш тоа не го забележав, бев надвор од себе.
Кадриците, такви диви и разуздани, трофазни и монструозни почнаа полека да се одмотуваат од моето тело, една по една го напуштаа како да загубија интерес. Од грозни змии, стануваа галежливи кученца кои си играа во дворот на својот сопственик. Си играа непрестајно минувајки низ преградите на оградата и секојпат излегуваа се поубави и поубави сјајни и совршени спирали. Секое влакно си доаѓаше на своето место. Дури кога завршив го погледнав за прв пат чешелот-спасителот и навистина беше прв пат да го забележам тоа мало предметче во мојот дом.
Не знаев од каде дошол, но беше добредојден. Од таа ноќ постојано беше со мене. Бевме јас, косата и чешелот. Бевме многу среќни.
И еве едно очекувано-но. Косата почна да дивее од убавина. Не, таа ништо не правеше, туку едноставно беше преубава, беше толку вонземски убава.
Неосетно и се зголемија и апетитите и требаше да биде чешлана по пет-шест пати на ден па така почнав да го носам чешелот обесен околу врат како приврзок.
Но, по кратко време и тоа стана недоволно практично па решив да го носам в коса, зачешлувајки ја на секој половина час.
На почетокот успеваше и мислев сега се е како што треба и дека сум го донела вистинското решение, се додека еден ден не се разбудив без чешелот в коса.
Го барав. Не се ни сеќавам колку пати го преберав секое ќоше од станот.
Ги прашував мајка ми, татко ми, брат ми, соседите, го прашав водоинсталатерот, ги прашав небото, земјата, месечината. Ја пребарав којзнае колку пати целата коса, ја молев и молев да ми каже каде е, каде го скрила...а знаев...чуствував дека таа има некаква врска со неговото исчезнување.
Понатака ништо не беше исто. И косата, да се смени и никогаш не постана бунтовна како што беше пред розовиот чешел.
Сега прифаќаше и други чешли, полупокорно и немо, но никогаш повторно не заблеска со истата убавина.
Кој да ја знае психологијата на косата?

Отров

Бабичка, нискичка и подгрбавенка од теретот на годините кои како ѓердан нанижен висат на вратот и го свиваат рбетот нанапред во буквата с-старичка.
Сувата, полу-натапирана и обликувана коса, на средна должина, некаде над рамената со многу волумен со сета своја неподвижност оддава впечаток на мека цврстина.
Го гледа светот низ замрсените окалки со големи и дебели стакла кои го голтаат впечатокот на збрчканото лице и удобно се зариваат во старите и познати вдлабнатини на носот.
Бабичето, кога светот би бил инсектариум, би била бубамара со раширени крилца и би се движела полека по накоја тревка .
Во полната торба чува лепче, домашно замесено, со сусам , во форма на плетенка и од време на време штипка по малку од него и се храни.
Ги храни и гулапчињата пред неа на тротоарот од автобуската станица кои шеткајки ги ловат трошките по нерамниот асфалт.
Бабичето со нем поглед ги следи гулапчињата а главата речиси незабележливо и се поместува налево па надесно, во зависност од тоа кое гулапче го следи со погледот.
Во еден момент таа престанува да ги следи гулапчињата бидејки тие повеке и не се движат. Застанале во едно место и полека, многу полека, како да постои некоја временска дисторзија околу нив ги колваат трошките од асфалтот. Секој миг ги прави се по инертни и веке пред пристигнувањето на автобусот личат на уште неколку <нерамнини< на брановидниот сив асфалт.
Пристигна автобусот на бабичката .
Таа не се качи во него и наместо тоа благо се затетерави и падна на тротоарот. Чевлите и облеката и се испрскани со капки крв а од торбата се истркала парчето леб.
На асфалтот лежат остатоците од гулабите-крв, пердуви и по некое клунче а останатиот дел го однесоа тркалата на автобусот оставајки две црвени траги по улицата.

 
 

Copyright © by Balkanski književni glasnik – BKG, 2006.

Nazad