2007.

GAIVS VALERIVS CATVLLUS

Gaj Valerije Katul (oko 87 – 54. pre n.e.), rodom iz Verone, jedan od najznačajnijih rimskih pesnika. U rimu je, među sebi sličnim prijateljima iz vodećih društvenih krugova vodio slobodan život umetnika. Godine 57. / 56. boravio je u pratnji propretora Memija u Bitiniji. Svojim izvanrednim malim epom Pelej i Tetida, gde se nalazi čuveni odeljak o Arijadni i drugim učenim pesmama, u kojima prevodi sa grčkog ili slobodno podražava, Katul pripada duhovnom pokretu koji se pojavio u Rimu u prvoj trećini prvog veka pre n.e. Pristalice pokreta, pridržavajući se helenističkih uzora, ustaju protiv velikog epa homerskog kova i njegovog dotadašnjeg uticaja na rimsku poeziju („neoterici“ – moderni). Pored toga, Katul je pevao zanosno sveže i originalne pesme oke odražavaju njigova osećanja i raspoloženja. Neposredno deluju naročito ljubavne pesme posvećene Lezbiji, sestri čuvenog narodnog tribuna Marka Klodija, kao i one pesme kojima proslavlja svoju otadžbinu i zavičaj, i elegija posvećena umrlom bratu. U „pogrdnim pesmama“, koje će vam BKG ovom prilikom ponuditi, uzavreli temperament ga nagoni na nepristojne grubosti. Politički se oštro opredelio protiv Cezara. Katulov jezik se nalazi na granici između jake povezanosti sa starim rimskim piscima i uravnoteženosti klasika augustovske epohe.

Izvori: R.A.B. Mynors (Oxon, 1958), W. Eisenhut (Tusculum, 1960), P. Mahn (1924), O. Weinrech (1960).

 

 

 

XXV

Taluse, pederu,
mišica mekušnijih
od zečjeg krzna
od guščje koze
od ušne resice
od paučinastog penisa starijeg gospodina,

Taluse pederu,
što razigran si kao
zimski tajfun
i njegova žetva, mornari razjapljenih čeljusti,

Zahtevam povraćaj
mojih španskih ogrtača
mojih smotuljaka iz Bitinije

koje ste mi uzeli
i koje pretvarate
u smešnu izložbu
kao da su vaše porodično nasleđe.

Oslobodite moje vlašnistvo iz svojih lepljivih šaka
ili će vase debele butine
vasi prsti - golaći
poneti oštre zapise biča,

a vi ćete se, zaprepašćeni od nepoznatog osećaja,
naći usred jezivog talasanja
- kao školjkice na zimskoj pučini.


LI

Bogolik je muškarac
koji sedi pored nje, dok
gleda i hvata
taj smeh

što me (lagano) cepa
na komadiće: ništa

ne ostaje od mene, svaki put
kad je vidim,
...jezik utrne; ruke, noge
izgubim; bubanj
bubnja u ušima; svetla
su ugasla.

Njena je lagodnost tvoja čaura, Katule.
Od nje te svrbi, u njoj se valjaš.

Negdašnji kraljevi i gradovi
nestaju u pregibu njene ruke.



LX


Tvrda. Tvrda. Kao ženka divlje mačke što se glasa u planinama,
Kao Scilin mrest što curi iz vrištećih vulvica,
Tako je nehumana, baš tako nesavitljiva.

Tako je molba koja se pridigla ka tebi
sveza kao nova mogucnost
prezrena. Tvrda. Tvrda.

 

Copyright © by Balkanski književni glasnik – BKG, 2007.
Prevela Danijela Kambasković Sawers

Nazad